Rutte III nu weg, een zakenkabinet en in september nieuwe verkiezingen

Sylvana Simons wist het zeer pregnant te verwoorden: Rutte was als een vriendje dat na tien keer vreemdgaan vraagt: ‘vergeef het me nog één keer’.

Maar Rutte had niet alleen zijn krediet bij Simons verspeeld; er was geen enkele partij die het nog voor hem opnam. Het is merkwaardig hoe iemand die minder dan twee weken geleden nog de gold als onaantastbaar, nu in een positie is beland die je zou kunnen vergelijken met iemand die met het hoofd al op de guillotine ligt en ter plekke een pleitrede houdt om het vege lijf te redden.

Staatsrechtelijk is het ook een merkwaardige situatie. Hij is demissionair premier en tevens fractievoorzitter en de affaire gaat over het formeren van een kabinet, op initiatief van de oude tweede kamer waar nu de nieuwe tweede kamer nu over debatteert. Hij gaat over druk uitoefenen door Rutte om een voor hem gevaarlijk kamerlid van een partij waarmee hij graag wil regeren, een functie buiten de politiek te geven. Het gaat over uitgelekte notities, die uitgelekte zijn door het toedoen van een minister van de partij die het meeste belang had bij dit conflict. Maar het gaat vooral over het nogal erg creatief omgaan met de waarheid door Rutte en nu, na tien jaar heeft iedereen daar ineens genoeg van. Als je wegens gebrek aan bewijs al heel vaak het voordeel van de twijfel hebt gekregen, dan raak je dat voordeel met terugwerkende kracht kwijt. De kamer heeft weinig tot geen vertrouwen meer in Rutte. Toch haalde een motie van wantrouwen het nét niet, maar een motie van afkeuring wel. Niet iedereen heeft vóór de motie van wantrouwen gestemd, maar dat is volstrekt geen uitdrukking van vertrouwen. Dat geldt in nog veel sterkere mate voor de kiezer. Terwijl iedereen het bij de formatie had over het herstel van het vertrouwen in de politiek, is dat vertrouwen in hoge mate beschaamd.

Een kabinet formeren op basis van de recente verkiezing zou om die reden een farce zijn. De grootste twee partijen uit die verkiezingen hebben allebei een merkwaardige rol gespeeld in deze affaire en de grote winnaar van deze verkiezingen, Rutte, is nu juist degene waar niemand meer vertrouwen meer heeft. Daar komt dan nog bij dat het Omztzigt, de man waar alles mee begon, als hij een eigen partij zou oprichten nu de leider van de grootste of de tweede grootste partij zou zijn.

Verkiezingen vóórdat er een kabinet tot stand gekomen is, lijken een beetje op een acte uit een operette. Maar aan de andere kant: nog nooit in de Nederlandse politiek was de uitslag van de verkiezingen zó snel zó volkomen achterhaald.

Er is kortom maar één oplossing die rechtdoet aan het geschonden vertrouwen. Formeer een zakenkabinet en laat dat de coronacrisis oplossen en de lopende zaken afhandelen en schrijf nieuwe verkiezingen uit in september of oktober, als de coronacrisis ook opgelost is. De VVD doet er dan waarschijnlijk goed aan Klaas Dijkhoff uit de mottenballen te halen en Rutte kan dan mogelijk alsnog naar de EU. Omtzigt kan dan op een elegante manier een eigen partij oprichten. Als je kijkt naar de situatie in Limburg en naar de uitslag van de verkiezingen moet het CDA een flinke schoonmaakactie in de eigen gelederen houden en misschien wel helemaal opnieuw beginnen.

Het zakenkabinet zou dan samengesteld kunnen worden uit mensen die uit hoofde van hun professionaliteit een ministerpost verdienen en niet op basis van wat gesjoemel bij de formatie. Voor nu denk ik in ieder geval aan Ernst Kuiper als minister van gezondheidszorg (en ja maak daar weer een echt ministerie van!), voor milieu in ieder geval een bèta, enfin mensen van enig kaliber. Een kabinet met mensen die op basis van hun professionaliteit worden uitgekozen lijkt me meteen een goed idee voor de toekomst, als je het vertrouwen van de kiezer wil terugwinnen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *